Thực hiện chủ trương đột phá về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo theo Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về “đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia”, ngành Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) Hà Nội đã chủ động triển khai thí điểm mô hình ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong dạy học.
Ảnh minh họa
Việc thí điểm ứng dụng AI tại Hà Nội cho thấy hiệu quả rõ nét, không chỉ đổi mới phương pháp sư phạm mà còn thay đổi cách học sinh tiếp cận tri thức. Chương trình được triển khai tại ba trường trung học cơ sở (THCS) gồm: Trưng Vương (phường Cửa Nam), Khương Thượng (phường Kim Liên) và Minh Châu (xã Minh Châu).
Sau quá trình thí điểm, ngành GD&ĐT Hà Nội đã ghi nhận nhiều kết quả tích cực, khẳng định hướng đi phù hợp trong bối cảnh chuyển đổi số. Đến nay, toàn chương trình đã hoàn thành 374 dự án học tập, xây dựng 206 không gian trưng bày số và số hóa gần 3.000 hiện vật di sản. Theo đánh giá của lãnh đạo ngành, điều quan trọng nhất là 100% học sinh tham gia đã có khả năng nhận diện và phản biện thông tin từ AI.
AI ứng dụng trong học tập
Kết quả này chứng minh rằng, nếu được tổ chức hợp lý, công nghệ sẽ không khiến học sinh phụ thuộc mà trái lại, giúp các em phát triển tư duy độc lập, biết phân tích, chọn lọc và kiểm chứng thông tin. Thực tiễn triển khai cũng cho thấy tín hiệu khả quan khi giáo viên nhanh chóng thích ứng, còn học sinh tỏ ra hứng thú và chủ động hơn trong học tập.
Tại phường Cửa Nam, việc ứng dụng AI và công nghệ số được triển khai đồng bộ. Hiện 100% trường học tại đây đã tham gia chuyển đổi số trong quản lý và dạy học, tạo nên bước chuyển rõ nét cho giáo dục cơ sở. Trong đó, trường THCS Trưng Vương là đơn vị tiên phong triển khai mô hình dạy học theo chuỗi hoạt động: học sinh sử dụng công cụ số để tìm kiếm thông tin, kiểm chứng tư liệu, sáng tạo hình ảnh minh họa, trải nghiệm bài giảng qua bảo tàng thực tế ảo và tham gia xây dựng tài nguyên học tập số.
Lãnh đạo Thành phố nghe kết quả thí điểm mô hình ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong dạy học
Điểm nhấn nổi bật là mô hình "bảo tàng số" do học sinh trực tiếp tham gia xây dựng. Từ các chủ đề về văn hóa, lịch sử, di sản địa phương, học sinh chủ động sưu tầm, xử lý thông tin và thiết kế thành các không gian trưng bày số. Qua đó, các em không chỉ tiếp nhận kiến thức đơn thuần mà còn trực tiếp "kiến tạo" tri thức bằng công nghệ.
Trong mô hình này, AI không đóng vai trò trung tâm; vị trí đó vẫn thuộc về người thầy và người học. AI được định vị là công cụ hỗ trợ có kiểm soát, có định hướng nhằm phục vụ tối ưu cho các mục tiêu giáo dục.
Bên cạnh đó, mô hình mở ra cách tiếp cận mới trong việc kết nối giáo dục với văn hóa và dữ liệu tri thức số của Thủ đô. Khi học sinh tham gia số hóa di sản và xây dựng không gian trưng bày số, lớp học được mở rộng, giúp các em bồi đắp hiểu biết về lịch sử, văn hóa thông qua việc trực tiếp tạo lập tri thức.
Đồng thời, mô hình đặt nền tảng hình thành hệ sinh thái số lấy con người làm trung tâm, góp phần tạo dựng thế hệ công dân số có tư duy độc lập và khả năng sử dụng công nghệ một cách có trách nhiệm.