1. Công tác chỉ đạo điều hành quyết liệt, khoa học và linh hoạt
Bước vào năm 2025, nhiệm vụ trọng tâm của ngành Tài chính không chỉ dừng lại ở các con số thu chi, mà còn là việc thực thi hàng loạt các Nghị quyết, Kết luận của Trung ương và Thành ủy. Sự quyết liệt thể hiện ngay từ những ngày đầu năm với Chương trình công tác số 01/CTr-UBND ngày 08/01/2025 và Chương trình số 09/CTr-UBND ngày 26/8/2025 của UBND Thành phố về thực hiện các nhiệm vụ, giải pháp phát triển kinh tế - xã hội, dự toán ngân sách nhà nước và cải thiện môi trường kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh năm 2025 của Thành phố.
- Sự chủ động trong bối cảnh tái cấu trúc bộ máy, ngành Tài chính đã tham mưu UBND Thành phố điều hành ngân sách một cách chủ động và linh hoạt. Đặc biệt, thực hiện chủ trương sắp xếp đơn vị hành chính và xây dựng mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, Thành phố đã kịp thời điều chỉnh phân cấp nguồn thu, nhiệm vụ chi và định mức phân bổ ngân sách. Điều này đảm bảo các xã, phường sau khi chuyển đổi mô hình có thể vận hành thông suốt ngay từ ngày 01/7/2025 mà không bị gián đoạn về nguồn lực. Mọi hoạt động của bộ máy, các chính sách an sinh xã hội cho cán bộ và nhân dân đều được thực hiện đầy đủ, kịp thời ngay sau khi sắp xếp.
- Ban hành các quy định, chính sách về thu hút nhà đầu tư chiến lược; Quy chế hoạt động, vận hành, khai thác thông tin, dữ liệu từ Cơ sở dữ liệu về giá, về tài sản công, Hệ thống thông tin lập, đăng ký, giao chỉ tiêu kinh tế - xã hội của Thành phố.
- Siết chặt kỷ cương và đột phá trong đầu tư công, kỷ cương tài chính được siết chặt thông qua việc ban hành quy chế vận hành dữ liệu giá và tài sản công. Đáng chú ý, Hà Nội đã áp dụng cơ chế phân luồng "làn xanh", rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục hành chính, đặc biệt là thủ tục đầu tư công; yêu cầu xử lý trong vòng 24h đối với 10 dự án quan như Cầu Tứ Liên, Đường Vành đai 4, Tuyến đường sắt đô thị số 5... ; tăng cường phân ấp, ủy quyền cho các xã, phường chủ động trong thực hiện các thủ tục đầu tư như: điều chỉnh kế hoạch vốn, điều chỉnh dự án, điều chỉnh nguồn vốn đầu tư công dự án. Việc rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục hành chính, đặc biệt là thủ tục đầu tư công, đã tạo ra một động lực mạnh mẽ cho tăng trưởng.
2. Bước ngoặt trong phân cấp quản lý nhà nước và ủy quyền
Một trong những thành tựu mang tính chiến lược của năm 2025 là việc hoàn thiện quy định về phân cấp quản lý nhà nước trên địa bàn. HĐND Thành phố ban hành các Nghị quyết quan trọng về phân cấp nguồn thu, nhiệm vụ chi giữa các cấp ngân sách, như[1]:
- Tăng quyền tự chủ cho cơ sở, việc phân cấp được thực hiện theo hướng tăng cường nguồn thu và nhiệm vụ chi cho cấp dưới, tạo điều kiện nâng cao vai trò, trách nhiệm của chính quyền cơ sở.
- Bảo đảm tính thống nhất, cơ chế mới bảo đảm sự quản lý tập trung, xuyên suốt từ ngân sách cấp Thành phố đến cấp xã, quy định rõ trách nhiệm để các cấp chủ động và tự chịu trách nhiệm.
- Vai trò chủ đạo của ngân sách Thành phố, trong khi khuyến khích cấp dưới tự chủ, Thành phố vẫn bảo đảm vai trò chủ đạo của ngân sách cấp trên để tập trung nguồn lực cho các dự án trọng điểm, mang tính động lực phát triển Thủ đô.
3. Hoàn thiện thể chế, "Bệ phóng" từ Luật Thủ đô và các Nghị quyết chiến lược
Năm 2025 đánh dấu sự cụ thể hóa Luật Thủ đô số 39/2024/QH15 vào đời sống kinh tế, ngành Tài chính đã tham mưu UBND Thành phố đã ban hành hệ thống văn bản pháp lý đột phá:
- Thu hút nhà đầu tư chiến lược và đổi mới tài chính, HĐND Thành phố ban hành Nghị quyết số 17/2025/NQ-HĐND quy định về thu hút nhà đầu tư chiến lược, tạo khung pháp lý để mời gọi các tập đoàn lớn vào các lĩnh vực mũi nhọn. Đặc biệt, Đề án thí điểm thành lập Quỹ đầu tư mạo hiểm Hà Nội là một bước đi táo bạo, nhằm hỗ trợ doanh nghiệp khởi nghiệp đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
- Khai thác hiệu quả nguồn lực tài sản công, Hà Nội đã ban hành quy định về nhượng quyền khai thác, quản lý các công trình hạ tầng văn hóa, thể thao. Điều này không chỉ giảm gánh nặng ngân sách mà còn giúp các công trình biểu tượng như Bảo tàng Hà Nội được vận hành chuyên nghiệp, hiệu quả hơn.
- Thực hiện đột phá về Khoa học Công nghệ và Kinh tế tư nhân, triển khai Nghị quyết 57-NQ/TW và 68-NQ/TW của Bộ Chính trị, ngành Tài chính đã tham mưu UBND Thành phố hoàn thành nhiều nhiệm vụ quan trọng nhằm thúc đẩy kinh tế tư nhân trở thành động lực của nền kinh tế (Quỹ đầu tư mạo hiểm; Phân công đầu mối tổng hợp, hướng dẫn kế hoạch, dự toán; Hình thành mạng lưới Trung tâm Đổi mới sáng tạo Hà Nội; Giao nhiệm vụ GPMB khu đất có diện tích 460ha bên cạnh để hỗ trợ phát triển Khu công nghệ cao Hòa Lạc). Các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa chuyển đổi số, hỗ trợ chữ ký số và hóa đơn điện tử cho doanh nghiệp thành lập mới đã được triển khai đồng bộ.
4. Kết quả phát triển kinh tế - xã hội, những con số "biết nói"
Với nhiều biến động, kết quả thu chi ngân sách và thu hút đầu tư của Hà Nội trong năm 2025 đạt được những cột mốc ấn tượng:
- Tài chính - Ngân sách đạt kỷ lục mới, tổng thu NSNN trên địa bàn, tính đến ngày 28/12/2025 đạt 673.213 tỷ đồng, đạt 131% dự toán, tăng 36,6% so với năm 2024. Thu nội địa: đạt 631.602 tỷ đồng, tăng 38%. Đặc biệt, thu tiền sử dụng đất đạt mức tăng trưởng đột biến (224,7% dự toán), phản ánh sự ấm lên và hiệu quả quản lý của thị trường bất động sản. Chi đầu tư phát triển: đạt 80.373 tỷ đồng, tăng mạnh 60,8% so với cùng kỳ.
- Thu hút đầu tư và phát triển doanh nghiệp, Hà Nội tiếp tục là điểm đến hấp dẫn của dòng vốn ngoại với tổng vốn FDI đạt hơn 4,3 tỷ USD. Số lượng doanh nghiệp thành lập mới đạt 31.148 doanh nghiệp với vốn đăng ký 406 nghìn tỷ đồng (tăng 12% về số lượng và 47% về vốn). Tổng số doanh nghiệp gia nhập thị trường cao hơn 14% so với số doanh nghiệp rút lui, cho thấy môi trường kinh doanh đang phục hồi tích cực.
- Hạ tầng và đảm bảo an sinh xã hội, Thành phố đã triển khai quyết liệt các dự án nhà ở xã hội, hoàn thành khoảng 16.384 căn hộ tại 16 dự án trong giai đoạn 2021-2025, đạt gần 93% chỉ tiêu được giao. Công tác cải cách hành chính được đẩy mạnh với việc cắt giảm thời gian giải quyết 178/178 thủ tục hành chính thuộc lĩnh vực tài chính.
5. Những tồn tại và thách thức cần nhận diện
Bên cạnh những thành tựu, ngành Tài chính cũng thẳng thắn chỉ ra 5 nhóm tồn tại cần khắc phục:
Thứ nhất, cơ cấu vốn FDI vẫn tập trung nhiều vào bất động sản, thương mại; chưa mạnh vào công nghệ cao do quỹ đất sạch bị hạn chế.
Thứ hai, tiến độ tham mưu một số nội dung còn chậm do phải chờ hướng dẫn từ các bộ, ngành Trung ương.
Thứ ba, phối hợp liên ngành trong thẩm định dự án đầu tư công, một số đơn vị phản hồi chưa kịp thời, ảnh hưởng đến tiến độ chung.
Thứ tư, hồ sơ dự án ngoài ngân sách nhiều hồ sơ chưa đủ điều kiện, phải hướng dẫn và bổ sung nhiều lần làm kéo dài thời gian xử lý.
Thứ năm, giải ngân đầu tư công một số chủ đầu tư triển khai còn chậm so với yêu cầu và kế hoạch vốn được giao.
6. Giải pháp trọng tâm năm 2026, tăng trưởng bền vững và bứt phá về công nghệ
Năm 2026 được xác định là năm bứt phá để đạt mục tiêu tăng trưởng 11% và duy trì tăng trưởng 2 con số cho cả giai đoạn 2026-2030.
1. Đột phá về thể chế và chính sách đầu tư, (1) Rà soát Nghị quyết 15-NQ/TW, đề xuất sửa đổi, bổ sung chiến lược phát triển Thủ đô đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 để phù hợp với tình hình mới; (2) Cải cách quản lý đầu tư, ban hành quy định mới về quản lý các dự án sử dụng vốn nhà nước thay thế các quy định đã cũ; (3) Thúc đẩy hạ tầng thông minh, triển khai thí điểm 02-03 khu đô thị thông minh và đẩy nhanh đấu thầu các dự án khu đô thị, nhà ở để tạo diện mạo mới cho Thủ đô, tạo cảnh quan, bộ mặt đô thị Thủ đô ngày càng khang trang, phát triển - góp phần trực tiếp vào phát triển kinh tế - xã hội.
2. Quản trị ngân sách và tài sản công hiệu quả, (1) Điều hành linh hoạt: Gắn việc điều hành ngân sách với kỷ cương tài chính; chủ động lập phương án sử dụng nguồn thu phát sinh để bổ sung cho đầu tư phát triển; (2) Hoàn thành tổng kiểm kê tài sản: Đảm bảo chất lượng công tác Tổng kiểm kê tài sản công theo Đề án 213 của Thủ tướng Chính phủ. Xử lý dứt điểm các trụ sở dôi dư sau sắp xếp để tránh lãng phí.
3. Giải ngân vốn đầu tư công, (1) Đảm bảo bố trí kế hoạch vốn đầu tư công năm 2026 theo nhu cầu của các dự án lớn, trọng điểm của Thành phố; (2) Triển khai các giải pháp quản lý, điều hành ngân sách cơ sở phù hợp với mô hình chính quyền địa phương 02 cấp, bảo đảm cân đối ngân sách, bố trí kinh phí kịp thời cho các phường, xã thực hiện nhiệm vụ chính trị; (3) Xây dựng Kế hoạch đầu tư công trung hạn 5 năm 2026-2030 và Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2026-2030 của Thành phố.
4. Đồng hành cùng doanh nghiệp và phát triển Kinh tế số, (1) Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, triển khai Đề án hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa giai đoạn 2026-2030, phấn đấu đạt 28 doanh nghiệp/1.000 dân; (2) Đẩy mạnh xúc tiến đầu tư "tại chỗ", kịp thời tổng hợp kiến nghị để hỗ trợ nhà đầu tư triển khai dự án. Tổ chức các hội nghị đối thoại chuyên đề giữa chính quyền với các doanh nghiệp, làng nghề; (3) Số hóa quản lý tài chính, Quản lý hiệu quả hơn 9 nghìn tỷ đồng cho khoa học công nghệ và chuyển đổi số. Đặc biệt, đẩy mạnh nghiên cứu và ứng dụng Trí tuệ nhân tạo (AI) để hỗ trợ công tác chuyên môn và dự báo tài chính của Thành phố.
5. Cải cách hành chính toàn diện, (1) Đơn giản hóa thủ tục, thực hiện nghiêm Chương trình cắt giảm, đơn giản hóa TTHC liên quan đến sản xuất kinh doanh giai đoạn 2025-2026; (2) Tối ưu hóa quy trình, xem xét quy trình gộp các thủ tục đầu tư để rút ngắn thời gian tối đa cho nhà đầu tư.
Những thành tựu của năm 2025 là minh chứng cho tinh thần đổi mới và bản lĩnh của chính quyền Hà Nội. Với nền tảng thể chế từ Luật Thủ đô và những giải pháp quyết liệt cho năm 2026, Hà Nội hoàn toàn có cơ sở để hiện thực hóa khát vọng tăng trưởng bứt phá, khẳng định vị thế là hạt nhân phát triển của cả nước trong kỷ nguyên số.
Đào Nga
Tài liệu tham khảo:
1. Chương trình công tác số 01/CTr-UBND ngày 08/01/2025 Chương trình công tác của Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội năm 2025
2. Chương trình số 09/CTr-UBND ngày 26/8/2025 của UBND Thành phố về thực hiện các nhiệm vụ, giải pháp phát triển kinh tế - xã hội, dự toán ngân sách nhà nước và cải thiện môi trường kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh năm 2025 của Thành phố
3. Nghị quyết số 17/2025/NQHĐND ngày 09/7/2025 quy định về thu hút nhà đầu tư chiến lược (thực hiện Điều 42, Điều 43 của Luật Thủ đô);
4. Nghị quyết số 31/2025/NQ-HĐND ngày 29/9/2025 của HĐND Thành phố quy định chi tiết trình tự, thủ tục quyết định chủ trương đầu tư, chấp thuận chủ trương đầu tư đối với các dự án quy định tại Điều 37 Luật Thủ đô (thực hiện khoản 6 Điều 37 Luật Thủ đô số 39/2024/QH15);
5. Nghị quyết số 30/2025/NQ-HĐND ngày 29/9/2025 của HĐND Thành phố phê duyệt Đề án thí điểm thành lập Quỹ đầu tư mạo hiểm thành phố Hà Nội; quy định cơ chế hoạt động của Quỹ đầu tư mạo hiểm, trách nhiệm kiểm tra, giám sát, báo cáo kết quả thực hiện (thực hiện Điều 36 Luật Thủ đô)
6. Báo cáo 04/BC-UBND ngày 09/01/2026 của UBND thành phố Hà Nội về tình hình thực hiện giải ngân Kế hoạch đầu tư công năm 2025 và phân bổ kế hoạch đầu tư công năm 2026
7. Báo cáo kết quả thực hiện các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội năm 2025, Kế hoạch thực hiện các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội năm 2026 của Sở Tài chính Hà Nội.
(1) Nghị quyết số 17/2025/NQHĐND ngày 09/7/2025 quy định về thu hút nhà đầu tư chiến lược (thực hiện Điều 42, Điều 43 của Luật Thủ đô); (2) Nghị quyết số 31/2025/NQ-HĐND ngày 29/9/2025 của HĐND Thành phố quy định chi tiết trình tự, thủ tục quyết định chủ trương đầu tư, chấp thuận chủ trương đầu tư đối với các dự án quy định tại Điều 37 Luật Thủ đô (thực hiện khoản 6 Điều 37 Luật Thủ đô số 39/2024/QH15); (3) Nghị quyết số 32/2025/NQ-HĐND ngày 29/9/2025 của HĐND Thành phố quy định chi tiết trình tự, thủ tục thẩm định, phê duyệt dự án đầu tư xây dựng các công trình tại bãi sông, bãi nổi ở các tuyến sông có đê trên địa bàn Thành phố (thực hiện khoản 7 Điều 18 của Luật Thủ đô số 39/2024/QH15); (4) Nghị quyết số 30/2025/NQ-HĐND ngày 29/9/2025 của HĐND Thành phố phê duyệt Đề án thí điểm thành lập Quỹ đầu tư mạo hiểm thành phố Hà Nội; quy định cơ chế hoạt động của Quỹ đầu tư mạo hiểm, trách nhiệm kiểm tra, giám sát, báo cáo kết quả thực hiện (thực hiện Điều 36 Luật Thủ đô)