Trong bối cảnh chuyển đổi số đang được triển khai mạnh mẽ trên tất cả các lĩnh vực quản lý nhà nước, dữ liệu được xác định là tài nguyên chiến lược, hạ tầng Trung tâm Dữ liệu giữ vai trò then chốt trong việc bảo đảm hoạt động ổn định, liên thông của các hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu và phần mềm dùng chung. Việc ban hành Quy chế quản lý, khai thác, sử dụng hạ tầng Trung tâm Dữ liệu và cơ sở dữ liệu thành phố Hà Nội nhằm tạo nền tảng pháp lý thống nhất để tổ chức vận hành, khai thác hiệu quả hạ tầng số của Thành phố.
Quy chế quy định cụ thể việc quản lý, khai thác, sử dụng hạ tầng Trung tâm Dữ liệu thành phố Hà Nội; quản lý các hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu và phần mềm dùng chung, chuyên ngành đặt tại Trung tâm Dữ liệu; việc kết nối, chia sẻ dữ liệu số của Thành phố và các yêu cầu bảo đảm an toàn, an ninh thông tin trong suốt quá trình vận hành.
Đối tượng áp dụng bao gồm các cơ quan nhà nước, cơ quan Đảng, tổ chức chính trị – xã hội, đơn vị sự nghiệp công lập trên địa bàn Thành phố; các cơ quan, tổ chức được giao phát triển, vận hành hoặc di trú các hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu; các tổ chức, cá nhân cung cấp dịch vụ, giải pháp công nghệ thông tin hoặc có liên quan đến hoạt động của Trung tâm Dữ liệu.
Việc xác định rõ phạm vi điều chỉnh và nguyên tắc áp dụng giúp bảo đảm tính thống nhất trong tổ chức thực hiện, đồng thời tạo hành lang pháp lý minh bạch cho các cơ quan, đơn vị khi khai thác, sử dụng hạ tầng dữ liệu dùng chung.
Trung tâm Dữ liệu chính thành phố Hà Nội được đặt hạ tầng tại Trung tâm dữ liệu của VNPT
khu công nghệ cao Hòa Lạc
Theo Quy chế, Trung tâm Dữ liệu thành phố Hà Nội bao gồm Trung tâm Dữ liệu chính và Trung tâm Dữ liệu dự phòng, được thiết kế để lưu trữ, xử lý, quản lý và bảo vệ dữ liệu của các cơ quan, đơn vị trên địa bàn Thành phố. Hạ tầng Trung tâm Dữ liệu bao gồm cả các thành phần vật lý và ảo hóa, đáp ứng yêu cầu về tính sẵn sàng, an toàn và bảo mật.
Trung tâm Dữ liệu Nhà nước trực thuộc Sở Khoa học và Công nghệ là đơn vị chịu trách nhiệm trực tiếp quản lý, vận hành, hướng dẫn và hỗ trợ các cơ quan, đơn vị trong quá trình khai thác, sử dụng hạ tầng dùng chung. Công tác quản lý tài sản tại Trung tâm Dữ liệu được thực hiện chặt chẽ thông qua việc thống kê, kiểm kê định kỳ, bảo đảm minh bạch, tránh trùng lặp đầu tư và lãng phí nguồn lực.
Quy chế cũng quy định rõ trách nhiệm của các cơ quan, đơn vị khi khai thác, sử dụng hạ tầng Trung tâm Dữ liệu, từ việc đăng ký nhu cầu sử dụng, khai thác đúng mục đích, đến nghĩa vụ bàn giao lại tài nguyên khi không còn nhu cầu, góp phần sử dụng hiệu quả tài sản công.
Một trong những nội dung trọng tâm của Quy chế là việc quản lý, khai thác các hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu và phần mềm dùng chung đặt tại Trung tâm Dữ liệu. UBND Thành phố quyết định phê duyệt danh sách các hệ thống thông tin dùng chung, lộ trình di trú phù hợp với năng lực đáp ứng của Trung tâm Dữ liệu và yêu cầu an toàn thông tin.
Việc kết nối, chia sẻ dữ liệu được thực hiện thông qua nền tảng tích hợp, chia sẻ dữ liệu số của Thành phố, phù hợp với quy định về kết nối, chia sẻ dữ liệu bắt buộc giữa các cơ quan thuộc hệ thống chính trị. Thông qua đó, dữ liệu được khai thác hiệu quả hơn, phục vụ công tác chỉ đạo, điều hành, cải cách hành chính, cung cấp dịch vụ công trực tuyến và phát triển các ứng dụng đô thị thông minh.
Quy chế dành một chương riêng quy định chi tiết các yêu cầu về bảo đảm an toàn, bảo mật hệ thống công nghệ thông tin tại Trung tâm Dữ liệu. Từ an toàn hạ tầng vật lý, môi trường vận hành, đến an toàn máy chủ, máy trạm, sao lưu dự phòng, phục hồi sau sự cố, giám sát và ghi nhật ký hoạt động hệ thống đều được quy định cụ thể.
Các cơ quan, đơn vị sử dụng hạ tầng Trung tâm Dữ liệu phải tuân thủ nghiêm các quy địnhvề bảo mật, bảo vệ dữ liệu
Trung tâm Dữ liệu Nhà nước có trách nhiệm tổ chức vận hành hạ tầng 24/7, xây dựng phương án dự phòng thiên tai, kiểm soát truy cập, triển khai các giải pháp giám sát tập trung và phối hợp với Trung tâm giám sát an toàn thông tin của Thành phố để kịp thời phát hiện, xử lý sự cố.
Các cơ quan, đơn vị sử dụng hạ tầng Trung tâm Dữ liệu phải tuân thủ nghiêm các quy định về bảo mật, bảo vệ dữ liệu, chủ động phối hợp trong công tác ứng phó sự cố, góp phần bảo đảm an toàn thông tin trên không gian mạng.
Quy chế xác định rõ trách nhiệm của Sở Khoa học và Công nghệ, Công an thành phố Hà Nội và các cơ quan, đơn vị có liên quan. Trong đó, Sở Khoa học và Công nghệ là đầu mối chịu trách nhiệm quản lý, vận hành hạ tầng Trung tâm Dữ liệu; hướng dẫn, kiểm tra, giám sát việc thực hiện; tổ chức đào tạo nhân lực và định kỳ báo cáo UBND Thành phố.
Công an thành phố Hà Nội thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước về an toàn thông tin mạng, phối hợp diễn tập an ninh mạng, hỗ trợ xác định cấp độ an toàn thông tin và bảo đảm an toàn khi kết nối với các hệ thống Trung ương.
Các sở, ban, ngành, UBND các xã, phường và các đơn vị liên quan có trách nhiệm phối hợp chặt chẽ, cung cấp, cập nhật dữ liệu đầy đủ, kịp thời, bảo đảm chất lượng thông tin và tuân thủ các quy định về an toàn, bảo mật.
Với khung pháp lý rõ ràng, thống nhất, Hà Nội đang từng bước hình thành hệ sinh thái dữ liệu dùng chung, bảo đảm an toàn, hiệu quả, phục vụ ngày càng tốt hơn cho người dân, doanh nghiệp và công tác quản lý nhà nước, đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững của Thủ đô trong giai đoạn mới.
Lê Thị Vân Hà, Sở Nội vụ Hà Nội