Ứng dụng AI trong chuyển đổi số cấp cơ sở: Bước đột phá từ mô hình tra cứu thuế tại phường Bồ Đề

Trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ, việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) vào quản lý nhà nước ở cấp cơ sở đang mở ra những hướng đi mới thiết thực. Một minh chứng tiêu biểu là sáng kiến “Ứng dụng công nghệ thông tin trong việc tra cứu online dữ liệu thuế phi nông nghiệp” tại phường Bồ Đề, do đồng chí Lê Thanh Xuân – Phó Chủ tịch UBND phường chủ trì triển khai từ năm 2025 đến nay.

Phường Bồ Đề được hình thành trên cơ sở sáp nhập nhiều đơn vị hành chính với quy mô hơn 138.000 dân và 83 tổ dân phố. Từ tháng 7/2025, khi mô hình chính quyền địa phương hai cấp chính thức vận hành, yêu cầu đổi mới phương thức quản lý, đặc biệt trong lĩnh vực thuế và cung cấp dịch vụ công, đã trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Việc tận dụng công nghệ để nâng cao hiệu quả phục vụ người dân không chỉ là xu thế mà còn là nhiệm vụ trọng tâm.

Thực tiễn cho thấy, ứng dụng nộp thuế điện tử eTax Mobile dù mang lại nhiều tiện ích nhưng vẫn tồn tại hạn chế. Người dân hiện chỉ tra cứu được số tiền thuế phải nộp mà thiếu các thông tin quan trọng như vị trí thửa đất, diện tích hay hồ sơ pháp lý liên quan, gây khó khăn cho việc đối chiếu. Do đó, việc xây dựng hệ thống tra cứu trực tuyến đầy đủ, dễ sử dụng là yêu cầu cần thiết để hỗ trợ cả người dân và cán bộ quản lý thuế đất phi nông nghiệp.

Điểm nổi bật của sáng kiến nằm ở cách tiếp cận linh hoạt: tận dụng AI để xây dựng hệ thống mà không đòi hỏi chuyên môn lập trình chuyên sâu. Thông qua nền tảng AI Google Gemini phiên bản trả phí, nhóm thực hiện đã từng bước phát triển trang web tra cứu dữ liệu từ nguồn file Excel ban đầu.

Quá trình này là sự tương tác liên tục giữa con người và AI. Chỉ với kiến thức cơ bản và khoảng 48 lượt trao đổi với AI, hệ thống đã hoàn thiện đầy đủ các thành phần: cơ sở dữ liệu, giao diện tìm kiếm và cơ chế truy xuất thông tin theo mã số thuế hoặc số căn cước công dân (CCCD). Cách làm này chứng minh AI thực sự trở thành "trợ lý kỹ thuật", giúp cán bộ cơ sở hiện thực hóa ý tưởng chuyển đổi số nhanh chóng và tiết kiệm.

Hệ thống tra cứu trực tuyến đã mang lại hiệu quả rõ rệt. Người dân có thể dễ dàng truy cập, kiểm tra thông tin thuế phi nông nghiệp mọi lúc, mọi nơi mà không cần cài đặt thêm ứng dụng. Chỉ với thao tác nhập mã số thuế hoặc số CCCD, toàn bộ thông tin liên quan đến thửa đất sẽ hiển thị đầy đủ, rõ ràng.

Giải pháp này không chỉ nâng cao tính tiện lợi mà còn đảm bảo tính minh bạch, góp phần giảm thiểu sai sót và khiếu nại. Hệ thống giúp giảm tải đáng kể cho bộ phận tiếp nhận hồ sơ tại UBND phường, hỗ trợ người dân xác minh thông tin trước khi thực hiện nghĩa vụ thuế điện tử. Đối với cơ quan quản lý, đây là nguồn dữ liệu quan trọng phục vụ công tác quản lý đất đai và điều hành hiệu quả.

Sáng kiến còn góp phần hiện thực hóa mục tiêu xây dựng chính quyền số, kinh tế số và xã hội số tại địa phương. Việc ứng dụng AI đã đổi mới phương thức điều hành trên nền tảng số, tăng cường năng lực quản trị dữ liệu và nâng cao mức độ hài lòng của người dân. Mô hình này có tính linh hoạt cao, dễ triển khai và có khả năng nhân rộng tại nhiều địa phương khác, nhất là nơi nguồn lực công nghệ còn hạn chế.

Từ thực tiễn tại phường Bồ Đề, có thể thấy chuyển đổi số không nhất thiết phải bắt đầu từ những hệ thống phức tạp. Với sự hỗ trợ của AI, ngay cả cấp cơ sở cũng có thể chủ động sáng tạo các giải pháp phù hợp với nhu cầu thực tế.

Có thể khẳng định, từ một bài toán nhỏ trong quản lý thuế, phường Bồ Đề đã tạo nên mô hình tiêu biểu cho chuyển đổi số dựa trên AI – linh hoạt, hiệu quả và lấy người dân làm trung tâm.u cho chuyển đổi số dựa trên AI – linh hoạt, hiệu quả và lấy người dân làm trung tâm.

Trong thời gian tới, UBND phường tiếp tục xây dựng kế hoạch đẩy mạnh đào tạo, bồi dưỡng cho 100% cán bộ, công chức nhằm thực hiện hiệu quả Chương trình 02-CTr/ĐU về Chuyển đổi số. Đặc biệt, phường hướng tới chỉ tiêu: "Tối thiểu 25% khối lượng công việc hành chính nội bộ được AI hỗ trợ hoặc tự động hóa". Việc kết hợp AI với dữ liệu hành chính hứa hẹn mở ra nhiều tính năng mới, từ tự động hóa quy trình đến cá nhân hóa dịch vụ công, xây dựng nền hành chính hiện đại và minh bạch.