Kế hoạch được xây dựng trên cơ sở bám sát các chủ trương lớn của Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, đồng thời gắn với các chương trình, kế hoạch của Thành phố về chuyển đổi số và phát triển kinh tế số. Trong bối cảnh thương mại đang có những chuyển dịch mạnh mẽ theo hướng số hóa, việc ứng dụng IoT được xác định là một trong những giải pháp then chốt để nâng cao chất lượng tăng trưởng, hướng tới phát triển bền vững.
Tối ưu hóa vận hành, minh bạch chuỗi cung ứng
Theo nội dung Kế hoạch, việc triển khai IoT trong lĩnh vực thương mại không chỉ phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp mà còn tạo nền tảng dữ liệu phục vụ công tác quản lý nhà nước. Các ứng dụng IoT sẽ hỗ trợ doanh nghiệp tối ưu hóa vận hành thông qua các giải pháp như: thanh toán tự động, quản lý tồn kho theo thời gian thực, truy xuất nguồn gốc, xuất xứ hàng hóa, gắn nhãn điện tử thông minh, kiểm soát điều kiện bảo quản hàng hóa (nhiệt độ, độ ẩm)... Qua đó, giúp giảm chi phí, nâng cao hiệu quả hoạt động và tăng tính minh bạch trong chuỗi cung ứng.
IoT trong lĩnh vực thương mại phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp và tạo nền tảngdữ liệu phục vụ công tác quản lý nhà nước
Đối với cơ quan quản lý, dữ liệu thu thập từ các hệ thống IoT sẽ hỗ trợ hiệu quả trong công tác theo dõi, phân tích, dự báo thị trường, điều phối cung cầu hàng hóa, kịp thời ứng phó với các tình huống phát sinh, đặc biệt trong các thời điểm cao điểm tiêu dùng hoặc khi xảy ra biến động thị trường. Đồng thời, việc minh bạch hóa thông tin về nguồn gốc, xuất xứ hàng hóa cũng góp phần bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, nâng cao niềm tin đối với thị trường.
Mục tiêu cụ thể đến năm 2030
Hà Nội đặt ra các mục tiêu cụ thể đến năm 2030 với nhiều chỉ tiêu đáng chú ý. Trong đó, từ 50–70% doanh nghiệp trong lĩnh vực siêu thị sẽ ứng dụng IoT vào hoạt động kinh doanh; khoảng 50% doanh nghiệp logistics triển khai IoT trong quản lý kho vận, cung ứng hàng hóa. Trên cơ sở kết quả thí điểm, các mô hình ứng dụng hiệu quả sẽ được từng bước nhân rộng sang các loại hình thương mại khác như chợ, trung tâm thương mại, cửa hàng tiện lợi, chuỗi cửa hàng chuyên doanh...
Bên cạnh đó, 100% doanh nghiệp tham gia thí điểm sẽ được đào tạo về quản trị, vận hành các hệ thống IoT. Đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức của các sở, ngành và UBND các xã, phường cũng được trang bị kiến thức, kỹ năng cần thiết để quản lý, khai thác hiệu quả các ứng dụng này. Đây là yếu tố quan trọng nhằm bảo đảm tính bền vững và khả năng vận hành thực tế của các hệ thống sau khi triển khai.
Phát triển nền tảng dữ liệu và hạ tầng công nghệ
Một trong những điểm nhấn quan trọng của Kế hoạch là xây dựng nền tảng dữ liệu thương mại số của Thành phố, tiến tới hình thành Trung tâm quản lý, giám sát và điều hành thương mại thông minh. Hệ thống này sẽ thực hiện thu thập, tích hợp, phân tích dữ liệu từ các doanh nghiệp và các hệ thống IoT, đồng thời kết nối, chia sẻ với Trung tâm điều hành đô thị thông minh (IOC) của Thành phố. Trên cơ sở đó, góp phần nâng cao năng lực điều hành dựa trên dữ liệu, hỗ trợ ra quyết định nhanh chóng, chính xác.
Để triển khai hiệu quả, Hà Nội xác định đồng bộ nhiều nhóm nhiệm vụ, giải pháp. Trước hết là hoàn thiện cơ chế, chính sách và hành lang pháp lý nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho việc thử nghiệm, triển khai và nhân rộng các ứng dụng IoT trong lĩnh vực thương mại. Thành phố sẽ nghiên cứu, đề xuất các cơ chế hỗ trợ về tài chính, kỹ thuật, đồng thời xây dựng tiêu chuẩn, quy chuẩn về dữ liệu và thiết bị IoT, bảo đảm tính thống nhất, liên thông trong toàn hệ thống.
Về công nghệ, Thành phố định hướng phát triển hạ tầng kết nối hiện đại với băng thông rộng, độ trễ thấp, từng bước triển khai các công nghệ 5G/6G để đáp ứng nhu cầu kết nối và chia sẻ dữ liệu theo thời gian thực. Hệ thống cảm biến và thiết bị đầu cuối sẽ được triển khai đồng bộ, bảo đảm thu thập dữ liệu đầy đủ, chính xác, phục vụ các hoạt động quản lý và kinh doanh.
Hoàn thiện cơ chế, chính sách và hành lang pháp lý nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho việc thử nghiệm,triển khai và nhân rộng các ứng dụng IoT trong lĩnh vực thương mại
Cùng với đó, công tác bảo đảm an toàn thông tin, an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu được đặc biệt chú trọng. Các hệ thống IoT và nền tảng dữ liệu thương mại sẽ tuân thủ nghiêm các quy định pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân, dữ liệu doanh nghiệp và bí mật nhà nước; đồng thời được tích hợp các giải pháp giám sát, phòng ngừa và phát hiện sớm các nguy cơ tấn công mạng.
Về nguồn lực, Thành phố sẽ huy động đa dạng các nguồn vốn, kết hợp giữa ngân sách nhà nước và nguồn lực xã hội hóa; khuyến khích hợp tác công – tư trong triển khai các dự án IoT. Đồng thời, tạo điều kiện để các doanh nghiệp công nghệ trong nước tham gia phát triển thiết bị, nền tảng và dịch vụ IoT, từng bước làm chủ công nghệ, giảm chi phí và mở rộng khả năng ứng dụng trong thực tiễn.
Lộ trình triển khai
Lộ trình triển khai Kế hoạch được chia thành hai giai đoạn rõ ràng:
Giai đoạn 2026–2027: Tập trung vào khảo sát, đánh giá hiện trạng, xây dựng cơ chế, chính sách, tiêu chuẩn dữ liệu và triển khai thí điểm tại một số doanh nghiệp trong lĩnh vực siêu thị và logistics.
Giai đoạn 2027–2030: Sẽ đẩy mạnh nhân rộng các mô hình hiệu quả, hoàn thiện nền tảng dữ liệu thương mại số, tích hợp với IOC và nghiên cứu ứng dụng các công nghệ tiên tiến như trí tuệ nhân tạo (AI), phân tích dữ liệu lớn (Big Data) trong quản lý và kinh doanh thương mại.
Việc ban hành Kế hoạch ứng dụng IoT trong lĩnh vực thương mại giai đoạn 2026–2030 không chỉ tạo động lực thúc đẩy chuyển đổi số trong lĩnh vực thương mại, mà còn góp phần hình thành hệ sinh thái thương mại thông minh, hiện đại, minh bạch. Qua đó, nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp, đồng thời tạo nền tảng quan trọng để Hà Nội phát triển kinh tế số, hội nhập sâu rộng trong giai đoạn tới.