Quyết định được ban hành trên cơ sở Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2025; Luật Thủ đô năm 2024 (được sửa đổi, bổ sung năm 2025); các nghị định của Chính phủ và thông tư hướng dẫn của Bộ Tư pháp, đồng thời thay thế toàn bộ Quyết định số 12/2025/QĐ-UBND ngày 28/02/2025 của UBND Thành phố, nhằm bảo đảm sự thống nhất, đồng bộ với mô hình tổ chức chính quyền địa phương mới và yêu cầu quản lý nhà nước trong lĩnh vực tư pháp trên địa bàn Thủ đô.
Sở Tư pháp thành phố Hà Nội
Theo Quyết định, Sở Tư pháp thành phố Hà Nội là cơ quan chuyên môn thuộc UBND Thành phố, có chức năng tham mưu, giúp UBND Thành phố quản lý nhà nước về xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật; theo dõi, kiểm tra, xử lý văn bản quy phạm pháp luật; phổ biến, giáo dục pháp luật; hòa giải ở cơ sở; hộ tịch, quốc tịch, nuôi con nuôi; luật sư, tư vấn pháp luật, trợ giúp pháp lý; công chứng, chứng thực; giám định tư pháp; đấu giá tài sản; trọng tài thương mại, hòa giải thương mại; thừa phát lại; đăng ký biện pháp bảo đảm; bồi thường nhà nước; pháp chế; quản lý công tác thi hành pháp luật về xử lý vi phạm hành chính và các nhiệm vụ tư pháp khác theo quy định của pháp luật.
Sở Tư pháp có tư cách pháp nhân, có con dấu và tài khoản riêng; chịu sự chỉ đạo, quản lý về tổ chức, biên chế của UBND Thành phố và chịu sự chỉ đạo, hướng dẫn, kiểm tra về chuyên môn, nghiệp vụ của Bộ Tư pháp.
Quyết định quy định cụ thể nhiệm vụ và quyền hạn của Sở Tư pháp trên các lĩnh vực trọng tâm. Trong đó, Sở Tư pháp có trách nhiệm tham mưu UBND Thành phố, Chủ tịch UBND Thành phố trong công tác xây dựng văn bản quy phạm pháp luật; tổ chức thẩm định, góp ý, theo dõi, đôn đốc việc ban hành văn bản quy định chi tiết; thực hiện kiểm tra, rà soát, hệ thống hóa, xử lý văn bản quy phạm pháp luật; tổ chức theo dõi việc thi hành pháp luật và tổng hợp, báo cáo kết quả theo quy định.
Tăng cường các hoạt động trợ giúp pháp lý cho người dân
Bên cạnh đó, Sở Tư pháp là cơ quan đầu mối giúp UBND Thành phố thực hiện công tác phổ biến, giáo dục pháp luật, truyền thông chính sách, hòa giải ở cơ sở và đánh giá, công nhận chuẩn tiếp cận pháp luật tại cấp xã; quản lý công tác hành chính tư pháp như hộ tịch, quốc tịch, nuôi con nuôi, đăng ký biện pháp bảo đảm và bồi thường nhà nước.
Sở Tư pháp thực hiện chức năng quản lý nhà nước đối với các hoạt động bổ trợ tư pháp, bao gồm: luật sư, tư vấn pháp luật, trợ giúp pháp lý, công chứng, chứng thực, giám định tư pháp, đấu giá tài sản, trọng tài thương mại, hòa giải thương mại, quản tài viên và hành nghề quản lý, thanh lý tài sản; quản lý, hướng dẫn, kiểm tra hoạt động thừa phát lại; phối hợp thực hiện nhiệm vụ về thi hành án dân sự, thi hành án hành chính theo quy định pháp luật.
Ngoài ra, Sở Tư pháp còn thực hiện nhiệm vụ quản lý công tác pháp chế, hỗ trợ pháp lý cho doanh nghiệp nhỏ và vừa; tham mưu về hợp tác quốc tế trong lĩnh vực pháp luật và cải cách tư pháp; tổ chức bồi dưỡng nghiệp vụ, ứng dụng khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong lĩnh vực tư pháp; thực hiện công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo, phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực theo thẩm quyền.
Về cơ cấu tổ chức, Sở Tư pháp thành phố Hà Nội gồm 8 phòng và tương đương: Văn phòng; Phòng Văn bản pháp quy; Phòng Kiểm tra, rà soát văn bản quy phạm pháp luật; Phòng Quản lý xử lý vi phạm hành chính và theo dõi thi hành pháp luật; Phòng Phổ biến, giáo dục pháp luật; Phòng Quản lý pháp chế và chính sách; Phòng Hành chính tư pháp; Phòng Bổ trợ tư pháp.
Phòng Công chức số 1 thành phố Hà Nội thuộc Sở Tư pháp
Các đơn vị sự nghiệp công lập trực thuộc Sở gồm 10 Phòng Công chứng (từ Phòng Công chứng số 1 đến số 10), Trung tâm Trợ giúp pháp lý Nhà nước và Trung tâm Dịch vụ đấu giá tài sản.
UBND Thành phố cũng quy định rõ vị trí, vai trò của Giám đốc Sở, các Phó Giám đốc Sở; nguyên tắc bổ nhiệm, phân công nhiệm vụ, trách nhiệm của người đứng đầu và cấp phó các tổ chức, đơn vị thuộc Sở; đồng thời xác định việc quản lý biên chế công chức, số lượng người làm việc gắn với vị trí việc làm, chức năng, nhiệm vụ và tổng biên chế được cấp có thẩm quyền giao.
Quyết định số 294/QĐ-UBND có hiệu lực thi hành kể từ ngày ký. Việc ban hành Quyết định là cơ sở pháp lý quan trọng nhằm kiện toàn tổ chức bộ máy, phân định rõ chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của Sở Tư pháp thành phố Hà Nội, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về công tác tư pháp, đáp ứng yêu cầu phát triển Thủ đô trong giai đoạn mới.
Tuấn Hùng, Sở Nội vụ Hà Nội