Mỗi tối thứ Tư và thứ Năm hằng tuần, lớp học "Gia sư số" tại phường Văn Miếu - Quốc Tử Giám (Hà Nội) lại sáng đèn. Không bảng đen hay phấn trắng, lớp học đặc biệt này được duy trì bằng sự kiên nhẫn và gần gũi của những người trẻ - những "cầu nối số" đang đồng hành cùng các Bí thư Chi bộ, Trưởng - Phó Ban Công tác Mặt trận, Tổ trưởng và Tổ phó Tổ dân phố trong hành trình làm quen với công nghệ, đưa hoạt động chuyển đổi số đến gần hơn với đời sống khu dân cư.
Những ngày đầu năm, khi Hà Nội chuyển rét đậm với nền nhiệt chỉ khoảng 13 độ C và gió mùa len qua từng con phố nhỏ, không khí trong phòng Tin học Trường Tiểu học Văn Chương vẫn ấm áp bởi những tiếng trò chuyện râm ran. Đây là nơi diễn ra mô hình thanh niên tình nguyện "Gia sư số". Học viên không phải học sinh, sinh viên mà là những cán bộ cơ sở - những "hạt nhân" tại khu dân cư đang từng bước làm quen với công nghệ số để phục vụ công việc và đời sống hằng ngày.
Ảnh: "Cầu nối số" hướng dẫn cán bộ cơ sở
Tại đây, mỗi đoàn viên thanh niên sẽ ngồi cạnh một học viên để kiên nhẫn hướng dẫn từng bước nhỏ. Không áp lực hay lý thuyết khô cứng, lớp học diễn ra chậm rãi theo đúng nhịp tiếp thu của người học. Do đặc thù học viên phần lớn đã lớn tuổi, mỗi buổi học chỉ tập trung vào một đến hai nội dung thiết thực như: sử dụng điện thoại thông minh, tra cứu thông tin, thao tác dịch vụ công trực tuyến và định danh điện tử. Học đến đâu, các học viên được thực hành ngay đến đó.
Ông Nguyễn Lã Tắc (sinh năm 1953), Bí thư Chi bộ Tổ dân phố số 33 phường Văn Miếu - Quốc Tử Giám, chia sẻ: "Hoạt động này rất thiết thực. Qua lớp học, chúng tôi được cập nhật kiến thức về chuyển đổi số, tiếp cận thông tin nhanh và hiệu quả hơn. Quan trọng là giúp việc họp hành, triển khai nghị quyết và truyền đạt chủ trương tới nhân dân thuận lợi, rõ ràng hơn".
Theo Bí thư Đoàn Thanh niên phường Văn Miếu - Quốc Tử Giám Trần Hoàng Anh, mô hình "Gia sư số" được triển khai bám sát chỉ đạo của cấp ủy Đảng và định hướng chương trình "Bình dân học vụ số". Mô hình xuất phát từ nhu cầu thực tế của cán bộ cơ sở và người dân trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ: "Chúng tôi xác định dạy công nghệ phải gắn với thực tiễn. Không dạy cho có hay làm theo phong trào, mà phải giúp cán bộ cơ sở ứng dụng được ngay vào công việc hằng ngày".
Thời gian qua, Đoàn Thanh niên phường đã phối hợp chặt chẽ với Ban Xây dựng Đảng ủy và Ủy ban Mặt trận Tổ quốc phường triển khai nhiều hoạt động dân vận cụ thể, trong đó trọng tâm là xây dựng và vận hành mô hình "Gia sư số".
Mô hình được triển khai theo lộ trình rõ ràng với ba giai đoạn. Giai đoạn 1 tập trung bồi dưỡng lực lượng nòng cốt là Bí thư Chi bộ, Trưởng ban Công tác Mặt trận theo hình thức "Bí thư 1+1", kết hợp hướng dẫn tập trung và hỗ trợ tại nhà. Giai đoạn 2 mở rộng ra toàn bộ cán bộ cơ sở tại các khu dân cư, tổ dân phố. Giai đoạn 3 đưa lực lượng "Chiến sĩ số" tham gia trực tiếp tuyên truyền, hỗ trợ nhân dân thực hiện dịch vụ công trực tuyến và ứng dụng công nghệ trong quản lý, điều hành phục vụ cộng đồng.
Ảnh: Đồng chí Trần Hoàng Anh - Bí thư Đoàn Thanh niên phường Văn Miếu - Quốc Tử Giám chia sẽ kỹ năng số cho cán bộ cơ sở
Trực tiếp tham gia giảng dạy, anh Vũ Hoàng Long - Bí thư Chi đoàn số 33 cho biết, mỗi buổi học đều bắt đầu từ việc nắm bắt nhu cầu cụ thể của từng học viên. Với phương châm "cầm tay chỉ việc, làm cùng - làm lại", đoàn viên sẽ hướng dẫn tỉ mỉ từ thao tác bật máy, đăng nhập ứng dụng cho đến khi hoàn thành. Sau đó, người học được yêu cầu tự thực hiện lại ít nhất 2 đến 3 lần và ghi chú các bước cơ bản ra giấy hoặc chụp màn hình để có thể xem lại khi cần thiết.
Anh Trần Hoàng Anh chia sẻ thêm, khó khăn lớn nhất không phải là kỹ thuật mà là tâm lý e ngại công nghệ của người lớn tuổi. Vì vậy, sự kiên trì và gần gũi của thanh niên là yếu tố quyết định giúp người học vượt qua nỗi sợ thao tác sai, từ đó hình thành thói quen làm việc trên môi trường số.
Ảnh: "Cầu nối số" hướng dẫn cán bộ cơ sở
Điểm đặc biệt của mô hình là việc lồng ghép nội dung tuyên truyền Nghị quyết Đại hội Đảng bộ thành phố Hà Nội lần thứ XVIII. Thay vì truyền đạt một chiều, nghị quyết được tiếp cận thông qua việc tra cứu tài liệu điện tử và khai thác thông tin chính thống trên nền tảng số. Cách làm này giúp cán bộ, đảng viên hiểu nghị quyết sinh động hơn, đồng thời hình thành thói quen tiếp cận thông tin chuẩn xác trên không gian mạng - nền tảng quan trọng để xây dựng công dân số và cộng đồng số.
Từ thực tiễn triển khai, vai trò của tuổi trẻ phường Văn Miếu - Quốc Tử Giám được thể hiện rõ nét trong việc trở thành "cầu nối số" giữa chính quyền và đời sống cơ sở. Với tinh thần "Đâu cần thanh niên có", những lớp học này không chỉ thúc đẩy chuyển đổi số cơ sở mà còn khẳng định trách nhiệm, bản lĩnh và dấu ấn của tuổi trẻ Thủ đô trong công tác dân vận thời kỳ mới.
Ảnh: "Cầu nối số" hướng dẫn cán bộ cơ sở
Để mô hình tiếp tục phát huy hiệu quả, lãnh đạo phường đã chỉ đạo Đoàn Thanh niên đề xuất các giải pháp: duy trì và nhân rộng mô hình gắn với từng khu dân cư; tăng cường tập huấn theo chuyên đề nhỏ phù hợp từng đối tượng; đầu tư thêm trang thiết bị và đường truyền. Đồng thời, cần có cơ chế động viên kịp thời cho đoàn viên tham gia và tiếp tục lồng ghép nội dung chuyển đổi số với công tác tuyên truyền, xây dựng chính quyền số để mô hình thực sự đi vào chiều sâu, phục vụ thiết thực cho đời sống nhân dân tại các tổ dân phố.