Trong tiến trình xây dựng nền hành chính phục vụ, công tác tuyên truyền không chỉ là nhiệm vụ hỗ trợ mà là một trụ cột quan trọng quyết định thành công của cải cách hành chính (CCHC). Bởi lẽ, CCHC không chỉ là việc hoàn thiện thể chế, tinh gọn tổ chức, mà là thay đổi tư duy, hành vi, thói quen ứng xử hành chính của đội ngũ cán bộ, công chức và người dân.
Chính vì vậy, tuyên truyền giữ vai trò như mạch dẫn truyền tư tưởng cải cách hành chính, góp phần tạo sự đồng thuận xã hội, khơi dậy tinh thần trách nhiệm công vụ, định hình văn hóa hành chính chuyên nghiệp và hiện đại. Đây là "mặt trận mềm" nhưng lại quyết định "độ thấm sâu" và "độ bền vững" của CCHC trong đời sống xã hội.
Thủ đô Hà Nội - Trung tâm chính trị hành chính của cả nước, nhiệm vụ này càng có ý nghĩa chiến lược. Việc triển khai có hiệu quả Chương trình số 01-CTr/TU ngày 17/3/2021, nhiệm kỳ 2020-2025 của Thành ủy Hà Nội về "Tăng cường công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng, xây dựng hệ thống chính trị tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả; đẩy mạnh CCHC gắn với chuyển đổi số" và Nghị quyết Đại hội Đảng bộ Thành phố khóa XVIII, nhiệm kỳ 2025-2030 đòi hỏi công tác tuyên truyền phải thực sự đổi mới, bắt kịp kỷ nguyên số và đáp ứng yêu cầu truyền thông hiện đại.
Từ truyền đạt một chiều đến truyền thông tương tác đa chiều
Trước đây, công tác tuyên truyền CCHC thường mang tính "truyền đạt", thiên về phổ biến văn bản, quy định. Nhưng trong kỷ nguyên số, cách làm ấy cần được "số hoá tuyên truyền". Người dân không chỉ cần biết "có gì mới", mà còn muốn hiểu "lợi ích gì cho mình", "phải làm như thế nào", và quan trọng hơn là "tiếng nói của mình có được lắng nghe hay không?". Đây chính là sự chuyển dịch từ truyền thông một chiều sang truyền thông tương tác đa chiều, lấy người dân làm trung tâm.
Hà Nội đã nhận thức rõ điều này và đang chuyển đổi mạnh mẽ từ tuyên truyền một chiều sang tuyên truyền tương tác đa chiều, trong đó người dân vừa là người tiếp nhận, vừa là chủ thể đồng sáng tạo nội dung.
Các nền tảng số như Cổng dịch vụ công Thành phố, ứng dụng Zalo OA, các trang Fanpage chính quyền xã, trang thông tin cải cách hành chính của thành phố…đã trở thành không gian truyền thông hành chính thân thiện. Những video hướng dẫn dịch vụ công trực tuyến, các infographic ngắn gọn, dễ hiểu về quy trình thủ tục đã giúp thông tin hành chính đi vào đời sống hàng ngày của người dân một cách tự nhiên, gần gũi.
Một dấu ấn quan trọng trong công tác tuyên truyền của Hà Nội là việc ban hành Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội Kế hoạch số 138/KH-UBND ngày 15/5/2025 triển khai Phong trào Bình dân học vụ số. Với 6 chỉ tiêu, 5 nhóm nhiệm vụ trọng tâm, phong trào tập trung vào:
· Tuyên truyền và phổ biến chính sách cải cách hành chính,
· Phát triển nền tảng số phục vụ người dân,
· Đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng số cơ bản,
· Phát huy vai trò Tổ công nghệ số cộng đồng,
· Gắn trách nhiệm cụ thể cho từng cấp, từng ngành, từng cá nhân.
Từ chủ trương này, phong trào đã lan tỏa sâu rộng đến tận cơ sở. Nhiều địa bàn như xã Hoài Đức, Thanh Oai...đã xây dựng mô hình Tổ công nghệ số cộng đồng – nơi cán bộ, công chức không chỉ thực thi nhiệm vụ hành chính mà còn trở thành "hạt nhân truyền thông số" tại chỗ. Họ trực tiếp hướng dẫn, hỗ trợ người dân tiếp cận công nghệ trong quá trình giải quyết thủ tục hành chính. Nhờ đó, tỷ lệ sử dụng dịch vụ công trực tuyến mức độ 4 tại các quận Long Biên, Cầu Giấy, Hoàn Kiếm tăng nhanh, góp phần hiện thực hóa mục tiêu xây dựng "chính quyền điện tử hướng tới chính quyền số".
Xã Hoài Đức (Hà Nội) thành lập 25 tổ chuyển đổi số cộng đồng tại các thôn, tổ dân phố, cụm dân cư hướng dẫn người dân thực hiện thủ tục hành chính trên dịch vụ công quốc gia
Hay vừa qua, ngày 10/10 phường Ô Chợ Dừa tổ chức Lễ ra mắt Trợ lý ảo AI hỗ trợ công tác quản lý, điều hành và hỗ trợ công dân giải quyết thủ tục hành chính (TTHC). Hệ thống Trợ lý ảo AI được phát triển trên cơ sở khảo sát nhu cầu thực tế, tích hợp dữ liệu hành chính cấp phường và huấn luyện bằng mô hình AI tiên tiến. UBND phường Ô Chợ Dừa đã triển khai xây dựng 2 Trợ lý ảo AI hỗ trợ công tác quản lý, điều hành và hỗ trợ công dân giải quyết TTHC tại phường.
Đối với trợ lý ảo dành cho cán bộ, công chức, đây là một công cụ hỗ trợ cán bộ trong việc tra cứu pháp luật, soạn thảo, tóm tắt báo cáo. Đặc biệt, Trợ lý ảo có khả năng chấm điểm pháp lý, cảnh báo sớm sai sót về căn cứ pháp luật, thẩm quyền ký hoặc quy trình ban hành văn bản. Điều này giúp cán bộ giảm tải áp lực, có thêm điều kiện tập trung vào công tác chuyên môn và nâng cao tính chính xác, minh bạch của nền hành chính.
Đối với trợ lý ảo hỗ trợ Nhân dân giải quyết TTHC sẽ hướng dẫn cụ thể thành phần hồ sơ, các bước thực hiện dịch vụ công trực tuyến. Đồng thời có giải đáp nhanh chóng, chính xác các thắc mắc hành chính, hỗ trợ ngoài giờ hành chính.
Lãnh đạo thành phố cùng các đại biểu bấm nút ra mắt Trợ lý ảo AI hỗ trợ công tác quản lý, điều hành và hỗ trợ công dân giải quyết thủ tục hành chính (TTHC).
Để hiện thực hóa mục tiêu chuyển đổi số toàn diện, phường đã triển khai rộng khắp trong tất cả các lĩnh vực công tác, tại các cơ quan ban ngành đoàn thể, các khu dân cư trên địa bàn. Triển khai Chiến dịch "45 ngày đêm ra quân hỗ trợ hoạt động chuyển đổi số" với lộ trình hành động được đề ra toàn diện, quyết liệt với phương châm cốt lõi "Lấy người dân làm trung tâm, lấy hiệu quả phục vụ làm mục tiêu" đã tạo ra sự chuyển biến mạnh mẽ, thực chất trong nhận thức và hành động.
Bên cạnh đó, phường Ô Chợ Dừa đã thành lập 65 Tổ Chuyển đổi số cộng đồng với gần 400 thành viên triển khai hỗ trợ người dân tiếp cận dịch vụ công trực tuyến hướng tới phổ cập "Bình dân học vụ số". Nâng cao kỹ năng số với 100% cán bộ, công chức được trang bị máy tính, kết nối mạng tốc độ cao và tham gia tập huấn về an toàn thông tin, sử dụng dịch vụ công, các ứng dụng số như VNeID, iHanoi, Etax mobile…
Không chỉ phường Ô Chợ Dừa, ngày 10/10 phường Đống Đa vinh dự nhận thư khen của lãnh đạo Thành phố Hà Nội nhờ những nỗ lực bứt phá trong cải cách thủ tục hành chính. Theo báo cáo kết quả hoạt động từ ngày 1/7 đến 30/9/2025 cho thấy, sau khi thành phố thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính, Điểm tiếp nhận và phục vụ hành chính công của phường Đống Đa đã có bước chuyển mình rõ rệt. Theo Bộ chỉ số 766 của Thủ tướng Chính phủ trên Cổng Dịch vụ công Quốc gia, phường Đống Đa đã có những bước tiến rõ rệt thăng hạng ấn tượng về kết quả giải quyết thủ tục hành chính: từ vị trí 119/126 xã, phường trong tháng 7/2025 vươn lên vị trí 3/126 vào tháng 9/2025. Đây là minh chứng sinh động cho thấy hiệu quả của quyết tâm chính trị, sự sáng tạo trong cách làm, hiệu quả từ công tác tuyên truyền và tinh thần phục vụ người dân của chính quyền cơ sở.
Có thể nói, trong quản trị nhà nước hiện đại, một chính sách chỉ thực sự hoàn thiện khi người dân hiểu, đồng thuận và chủ động tham gia vào quá trình thực thi. Vì thế, truyền thông về CCHC không đơn thuần là "đưa tin", mà là quản trị niềm tin và kỳ vọng của xã hội.
Thực tiễn Hà Nội cho thấy, mỗi đợt tuyên truyền tốt đều đi kèm kết quả cải cách hành chính thực chất. Chẳng hạn, việc công khai quy trình, thời gian giải quyết thủ tục hành chính qua bảng điện tử và ứng dụng di động ở các xã, phường giúp người dân theo dõi tiến độ hồ sơ, giảm đáng kể tình trạng chậm trễ. Đây không chỉ là sáng kiến hành chính, mà còn là sản phẩm truyền thông hiệu quả, góp phần củng cố niềm tin của nhân dân với chính quyền. Đó cũng là minh chứng rõ ràng rằng: Cải cách hành chính và tuyên truyền không thể tách rời, tuyên truyền là động lực, cải cách là hành động.
Gắn tuyên truyền cải cách hành chính với Nghị quyết Đại hội XVIII – tầm nhìn mới cho Thủ đô số
Bước sang giai đoạn 2025–2030, Nghị quyết Đại hội Đảng bộ Thành phố Hà Nội khóa XVIII (nhiệm kỳ 2025–2030) đã đề ra mục tiêu xây dựng "Chính quyền Thủ đô tinh gọn, hiện đại, hiệu lực, hiệu quả; quản trị bằng dữ liệu; phục vụ Nhân dân và doanh nghiệp" nhằm xây dựng Thủ đô văn hiến, văn minh, hiện đại và hạnh phúc, đóng góp vào sự phát triển chung của đất nước. Mục tiêu này tập trung vào việc đổi mới thể chế, chuyển đổi số và nâng cao hiệu quả hoạt động của bộ máy chính quyền. Để đạt mục tiêu này, công tác tuyên truyền cần được xác định là một bộ phận cấu thành trong quản trị công, chứ không chỉ là khâu phụ trợ.
Điều đó đòi hỏi phải đổi mới toàn diện từ nội dung, phương thức đến đội ngũ làm công tác tuyên truyền CCHC. Nội dung tuyên truyền phải "chạm" đến người dân bằng ngôn ngữ giản dị, thực tế; phương thức tuyên truyền phải đa dạng, tận dụng trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn, nền tảng số; và đặc biệt, người làm công tác tuyên truyền phải hiểu sâu về CCHC, có khả năng chuyển hóa chính sách khô khan thành thông điệp dễ hiểu, dễ nhớ, dễ lan tỏa.
Nhìn tổng thể, Hà Nội đang từng bước biến công tác tuyên truyền CCHC từ "nhiệm vụ bổ trợ" thành "nguồn lực chiến lược". Mỗi chiến dịch truyền thông, mỗi câu chuyện điển hình, mỗi nền tảng số được ứng dụng hiệu quả đều đang góp phần xây dựng hình ảnh chính quyền Thủ đô chuyên nghiệp, gần dân, minh bạch và kiến tạo phát triển.
Trong tương lai không xa, khi mô hình chính quyền hai cấp (Thành phố – xã, phường) vận hành toàn diện, tuyên truyền sẽ tiếp tục là cầu nối để người dân không chỉ hiểu, mà còn đồng hành và tham gia vào công cuộc cải cách.
Bởi lẽ, một nền hành chính hiện đại không thể hình thành nếu thiếu sự hiểu biết và đồng thuận xã hội. Và muốn có điều đó, công tác tuyên truyền phải đi trước một bước, "thắp sáng nhận thức trước khi hành động".
Để công tác tuyên truyền cải cách hành chính thật sự đi vào thực chất phù hợp với yêu cầu công tác chuyển đổi số gắn với Chương trình số 01-CTr/TU và Nghị quyết Đại hội Đảng bộ Thành phố Hà Nội khóa XVIII, nhiệm kỳ 2025-2030 khuyến nghị một số giải pháp sau:
Một là, phát huy vai trò của đội ngũ tuyên truyền viên cơ sở, đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ tuyên truyền viên số tại các xã, phường; mở rộng phong trào "Bình dân học vụ số" giúp người dân làm chủ công nghệ. Việc xây dựng và phát huy hiệu quả đội ngũ tuyên truyền viên số tại xã, phường được xem là một bước đột phá mang tính chiến lược. Lực lượng này có thể bao gồm cán bộ, công chức, đoàn viên thanh niên, hội viên các tổ chức chính trị – xã hội và cả các tình nguyện viên công nghệ trong cộng đồng. Họ chính là "cầu nối sống" giữa chính quyền với người dân vừa là người hướng dẫn, vừa là người lan tỏa tri thức số đến từng khu dân cư.
Khác với cách tuyên truyền truyền thống, tuyên truyền viên số không chỉ "nói" mà còn "làm cùng dân": từ hướng dẫn tạo tài khoản định danh điện tử, nộp hồ sơ trực tuyến, tra cứu tình trạng xử lý, đến thanh toán dịch vụ công không dùng tiền mặt. Đồng thời, họ cũng là "tai mắt" phản hồi từ cơ sở lên cấp trên, giúp chính sách cải cách hành chính được điều chỉnh linh hoạt, sát thực tiễn hơn. Đặc biệt, đây cũng là lực lượng truyền thông tại chỗ, đưa thông tin chính sách đến người dân một cách nhanh nhất, bằng ngôn ngữ đời thường, dễ hiểu và dễ tiếp nhận.
Hai là, tạo không gian tương tác số, lắng nghe và phản hồi từ cơ sở
Một chính quyền hiện đại không chỉ truyền thông một chiều, mà còn phải kiến tạo không gian tương tác thực chất để người dân trở thành chủ thể tham gia vào quá trình cải cách hành chính. Cần thiết lập cơ chế phản hồi, khảo sát, lấy ý kiến nhân dân qua các kênh trực tuyến như: Cổng dịch vụ công, ứng dụng di động, mạng xã hội chính thống và các nền tảng tương tác nhanh.
Phản hồi của người dân không chỉ dừng ở việc "tiếp nhận và ghi nhận", mà phải được xem là dữ liệu đầu vào quan trọng để điều chỉnh, hoàn thiện chính sách. Khi người dân cảm thấy tiếng nói của mình có giá trị, họ sẽ chủ động tham gia, từ đó tạo nên "vòng tròn thông tin hai chiều" một đặc trưng của mô hình chính quyền số hiện đại.
Thực tiễn từ thành phố Đà Nẵng và thành phố Hồ Chí Minh cho thấy, những địa phương ứng dụng hiệu quả nền tảng phản hồi trực tuyến đã nâng cao mức độ hài lòng của người dân, rút ngắn thời gian xử lý thủ tục, đồng thời củng cố niềm tin vào chính quyền. Đây cũng là cách làm phù hợp với tinh thần đổi mới trong Chương trình số 01-CTr/TU và Nghị quyết Đại hội Đảng bộ Thành phố Hà Nội khóa XVIII, nhiệm kỳ 2025–2030.
Ba là, liên kết truyền thông đa tầng phối hợp giữa cơ quan hành chính, báo chí, doanh nghiệp công nghệ và tổ chức xã hội để lan tỏa thông điệp.
Thay vì truyền thông một chiều, cách tiếp cận này huy động nhiều chủ thể cùng tham gia. Cơ quan hành chính giữ vai trò trung tâm, phát đi thông tin chính thống và định hướng nội dung. Báo chí là lực lượng quan trọng để mở rộng độ phủ và tăng tính tin cậy của thông tin. Doanh nghiệp công nghệ hỗ trợ nền tảng số, giúp thông tin lan tỏa nhanh, chính xác và đúng đối tượng. Các tổ chức xã hội và cộng đồng đóng vai trò trung gian, tạo hiệu ứng lan truyền tự nhiên và phản hồi hai chiều. Sự phối hợp này giúp thông điệp không chỉ đến được với người dân mà còn được tiếp nhận một cách chủ động. Để triển khai hiệu quả, cần cơ chế phối hợp rõ ràng, thông điệp thống nhất và công cụ đo lường lan tỏa. Đồng thời, bảo đảm tính minh bạch, tránh sai lệch thông tin. Khi vận hành tốt, liên kết truyền thông đa tầng sẽ góp phần nâng cao niềm tin và sự đồng thuận xã hội.
Bốn là, đánh giá thực chất hiệu quả truyền thông thông qua các chỉ số định lượng như tỷ lệ sử dụng dịch vụ công, mức độ tương tác và độ phủ thông tin, từ đó kịp thời điều chỉnh chiến lược truyền thông phù hợp.
Năm là, ứng dụng phân tích dữ liệu và trí tuệ nhân tạo trong tuyên truyền cải cách hành chính
Trong bối cảnh kỷ nguyên số, dữ liệu là "nhiên liệu" của truyền thông hiện đại. Việc ứng dụng công nghệ phân tích dữ liệu lớn (Big Data) và trí tuệ nhân tạo (AI) sẽ giúp cơ quan nhà nước nắm bắt nhanh xu hướng dư luận, nhu cầu và mức độ hiểu biết của người dân về các chính sách CCHC. Từ đó, có thể điều chỉnh cách thức, thời điểm và ngôn ngữ truyền thông phù hợp với từng nhóm đối tượng.
Ví dụ: hệ thống AI có thể phân tích các bình luận trên mạng xã hội, phát hiện những "điểm nóng" về hành chính để chính quyền kịp thời cung cấp thông tin chuẩn xác, hạn chế thông tin sai lệch. Việc đo lường tương tác theo thời gian thực cũng giúp đánh giá chính xác hiệu quả của các chiến dịch tuyên truyền, thay vì chỉ dựa vào báo cáo định tính. Đây là hướng đi tiên tiến, góp phần nâng cao chất lượng truyền thông chính sách, củng cố niềm tin và sự tham gia của người dân.
Một nền hành chính hiện đại không thể hình thành nếu thiếu sự hiểu biết, tin tưởng và đồng thuận xã hội. Và để đạt được điều đó, tuyên truyền phải đi trước một bước thắp sáng nhận thức, khơi dậy tinh thần đồng hành, kiến tạo niềm tin. Đổi mới công tác tuyên truyền cải cách hành chính trong kỷ nguyên số không chỉ là yêu cầu cấp bách, mà còn là điều kiện tiên quyết để Hà Nội hiện thực hóa tầm nhìn xây dựng chính quyền số, đô thị thông minh, Thủ đô kiến tạo và dẫn dắt phát triển.
Lê Thủy, Sở Nội vụ