Trong xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, việc bảo đảm quyền tiếp cận pháp luật của người dân giữ vai trò đặc biệt quan trọng, nhất là tại cấp cơ sở – nơi trực tiếp triển khai và tổ chức thực hiện các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước. Xã, phường đạt chuẩn tiếp cận pháp luật không chỉ là yêu cầu về mặt pháp lý, mà còn là thước đo phản ánh mức độ minh bạch, hiệu lực, hiệu quả hoạt động của chính quyền cơ sở trong phục vụ Nhân dân.
Công chức Điểm phục vụ hành chính công hướng dẫn công dân tra cứu TTHC
Quyết định số 27/2025/QĐ-TTg ngày 04/8/2025 của Thủ tướng Chính phủ đã tạo hành lang pháp lý mới, thống nhất và toàn diện hơn trong đánh giá, công nhận xã, phường, đặc khu đạt chuẩn tiếp cận pháp luật. Trên cơ sở đó, Thông tư số 15/2025/TT-BTP của Bộ trưởng Bộ Tư pháp đã hướng dẫn cụ thể về tiêu chí, chỉ tiêu, quy trình đánh giá, công nhận, bảo đảm tính khả thi và thống nhất trong triển khai thực hiện trên phạm vi cả nước.
Kế hoạch số 348/KH-UBND được xây dựng nhằm cụ thể hóa các quy định của Trung ương, đồng thời gắn công tác xây dựng xã, phường đạt chuẩn tiếp cận pháp luật với nhiệm vụ cải cách hành chính và xây dựng chính quyền đô thị, chính quyền cơ sở hiện đại, chuyên nghiệp. Kế hoạch số được ban hành với mục tiêu tổ chức phổ biến, quán triệt và triển khai thực hiện kịp thời, đầy đủ, đồng bộ và hiệu quả Quyết định số 27/2025/QĐ-TTg và Thông tư số 15/2025/TT-BTP trên toàn địa bàn Thành phố. Trong đó, trọng tâm là xác định rõ nhiệm vụ, tiến độ, sản phẩm cụ thể; phân công trách nhiệm phù hợp với chức năng, nhiệm vụ của từng sở, ban, ngành, đoàn thể và UBND các xã, phường, bảo đảm tính khả thi và hiệu quả trong tổ chức thực hiện. Kế hoạch cũng nhấn mạnh yêu cầu gắn công tác chuẩn tiếp cận pháp luật với các chương trình, nhiệm vụ trọng tâm khác của Thành phố như cải cách hành chính, chuyển đổi số, xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh và nâng cao sự hài lòng của người dân, doanh nghiệp.
Một trong những nội dung quan trọng được xác định trong Kế hoạch là tăng cường công tác thông tin, truyền thông về Quyết định số 27/2025/QĐ-TTg, Thông tư số 15/2025/TT-BTP và các văn bản triển khai thi hành, cũng như kết quả thực hiện công tác xây dựng xã, phường đạt chuẩn tiếp cận pháp luật.
Sở Tư pháp được giao chủ trì, phối hợp với các cơ quan báo chí, truyền thông của Thành phố và UBND các xã, phường tổ chức tuyên truyền đa dạng về hình thức, phong phú về nội dung thông qua các tin, bài, chuyên trang, chuyên mục, tọa đàm, chương trình truyền thông trên báo in, báo điện tử, phát thanh, truyền hình và hệ thống thông tin cơ sở. Qua đó, góp phần nâng cao nhận thức của cán bộ, công chức và Nhân dân về ý nghĩa, tầm quan trọng của việc xây dựng chính quyền cơ sở đạt chuẩn tiếp cận pháp luật.
Kế hoạch xác định rõ việc ban hành đầy đủ, kịp thời các văn bản chỉ đạo, hướng dẫn là điều kiện tiên quyết để triển khai thống nhất Quyết định số 27/2025/QĐ-TTg và Thông tư số 15/2025/TT-BTP. Theo đó, UBND Thành phố giao Sở Tư pháp tham mưu ban hành các văn bản chỉ đạo, hướng dẫn trong quá trình tổ chức thực hiện; đồng thời yêu cầu UBND các xã, phường xây dựng và ban hành kế hoạch triển khai phù hợp với điều kiện thực tiễn của từng địa phương.
Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức trong thực hiện nhiệm vụ
Nhằm bảo đảm việc đánh giá, công nhận xã, phường đạt chuẩn tiếp cận pháp luật được thực hiện đúng quy định, khách quan và thực chất, Kế hoạch đặc biệt chú trọng đến công tác quán triệt, tập huấn, bồi dưỡng nghiệp vụ cho đội ngũ cán bộ, công chức làm công tác này.
Sở Tư pháp và UBND các xã, phường được giao tổ chức các lớp tập huấn hằng năm cho cán bộ, công chức trực tiếp tham gia đánh giá, công nhận; đồng thời cung cấp đầy đủ các tài liệu hướng dẫn nghiệp vụ, tài liệu chuyên môn phục vụ công tác triển khai tại cơ sở.
Một điểm mới, có ý nghĩa quan trọng trong Kế hoạch là việc xây dựng và ban hành quy trình nội bộ, quy trình điện tử để thực hiện thủ tục đánh giá, công nhận xã, phường đạt chuẩn tiếp cận pháp luật. Sở Tư pháp được giao chủ trì xây dựng, phối hợp với Trung tâm Phục vụ hành chính công Thành phố ban hành và triển khai thực hiện trong Quý I năm 2026. Việc số hóa quy trình, ứng dụng công nghệ thông tin không chỉ góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, theo dõi, đánh giá, mà còn bảo đảm công khai, minh bạch, thuận tiện cho các cơ quan, đơn vị trong quá trình thực hiện, phù hợp với định hướng chuyển đổi số và cải cách hành chính của Thành phố.
Kế hoạch cũng đặt ra yêu cầu tăng cường công tác kiểm tra, giám sát việc thực hiện Quyết định số 27/2025/QĐ-TTg và Thông tư số 15/2025/TT-BTP. Chủ tịch UBND Thành phố, Chủ tịch UBND các xã, phường có trách nhiệm tổ chức kiểm tra định kỳ hoặc đột xuất, kịp thời phát hiện, chấn chỉnh những tồn tại, hạn chế trong quá trình triển khai.
Đặc biệt, hằng năm, Thành phố sẽ lựa chọn ít nhất 20% số xã, phường được công nhận đạt chuẩn tiếp cận pháp luật của năm trước liền kề để tổ chức đánh giá sự hài lòng của người dân về hiệu quả đạt chuẩn tiếp cận pháp luật. Đây là kênh thông tin quan trọng, phản ánh khách quan mức độ đáp ứng nhu cầu tiếp cận pháp luật của người dân, qua đó làm cơ sở điều chỉnh, hoàn thiện chính sách và giải pháp tổ chức thực hiện.
Việc triển khai Kế hoạch không chỉ nhằm thực hiện đầy đủ các quy định của Trung ương, mà còn hướng tới mục tiêu nâng cao hiệu quả cải cách hành chính, tăng cường kỷ cương, kỷ luật hành chính, xây dựng chính quyền cơ sở gần dân, hiểu dân và phục vụ Nhân dân ngày càng tốt hơn.
Thông qua việc xây dựng xã, phường đạt chuẩn tiếp cận pháp luật, thành phố Hà Nội tiếp tục khẳng định quyết tâm đổi mới phương thức quản lý, lấy người dân làm trung tâm, lấy sự hài lòng của người dân làm thước đo đánh giá chất lượng hoạt động của chính quyền cơ sở, góp phần xây dựng Thủ đô văn minh, hiện đại, phát triển bền vững.
Nguyễn Mạnh Tuấn Hùng, Sở Nội vụ Hà Nội