Quyết định được ban hành trên cơ sở các chủ trương lớn của Trung ương và Thành phố về đổi mới giáo dục, phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, đặc biệt là Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; Nghị quyết số 71-NQ/TW về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo; Luật Thủ đô năm 2024 cùng các chương trình hành động, kế hoạch triển khai của Thành ủy và UBND Thành phố Hà Nội.
Theo Quyết định, UBND Thành phố giao Sở Giáo dục và Đào tạo chủ trì tổ chức triển khai 02 Đề án bảo đảm đúng mục tiêu, lộ trình và quy định pháp luật; đồng thời phối hợp với các sở, ngành liên quan hướng dẫn các nhà trường triển khai cơ chế tài chính, đầu tư cơ sở vật chất, phát triển đội ngũ và định kỳ báo cáo kết quả thực hiện với Thành ủy, HĐND, UBND Thành phố.
Việc xây dựng 02 trường chuyên trọng điểm của Thủ đô theo định hướng "tiệm cận chuẩn quốc tế" không chỉ nhằm nâng cao chất lượng giáo dục mũi nhọn, mà còn hướng tới xây dựng mô hình trường công lập hiện đại, tiên phong trong đổi mới quản trị, chuyển đổi số, nghiên cứu khoa học và hội nhập quốc tế. Điểm đáng chú ý là các Đề án đều xác định rõ nguyên tắc giữ vững mô hình trường công lập do Nhà nước đầu tư chủ đạo, bảo đảm công bằng trong tiếp cận giáo dục chất lượng cao, không thương mại hóa giáo dục.
Đối với Trường THPT chuyên Chu Văn An, Đề án xác định mục tiêu xây dựng trường chuyên tiệm cận chuẩn quốc tế với chuẩn đầu ra có khả năng tham chiếu và công nhận quốc tế; đồng thời xây dựng môi trường học thuật có khả năng tiếp nhận học sinh quốc tế đến học tập ổn định tại trường. Theo định hướng của Đề án, học sinh không chỉ được đào tạo chuyên sâu các môn học thế mạnh mà còn được tăng cường năng lực ngoại ngữ học thuật, nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo, kỹ năng đại học và năng lực hội nhập toàn cầu.
Một góc Trường THPT Chu Văn An
Một trong những nội dung nổi bật của Đề án là xây dựng hệ thống tiêu chí "trường chuyên tiệm cận chuẩn quốc tế" dựa trên 5 trụ cột gồm: chuẩn đầu ra quốc tế hóa; quản trị và kiểm định chất lượng; quốc tế hóa môi trường học tập; nghiên cứu và đổi mới sáng tạo; công bằng trong tiếp cận giáo dục.
Theo lộ trình đến năm 2035, Đề án đặt mục tiêu 100% học sinh đạt chuẩn ngoại ngữ quốc tế; được trang bị kỹ năng công nghệ thông tin và nền tảng trí tuệ nhân tạo; 100% học sinh thực hiện dự án nghiên cứu trước khi tốt nghiệp; đồng thời mở rộng hợp tác với các viện nghiên cứu, trường đại học và tổ chức giáo dục quốc tế.
Đề án cũng nhấn mạnh yêu cầu phát triển đội ngũ giáo viên theo hướng đạt chuẩn quốc tế về năng lực ngoại ngữ, giảng dạy tích hợp và hướng dẫn nghiên cứu khoa học; xây dựng mô hình giáo viên cố vấn học tập, tăng cường cá thể hóa trong giáo dục học sinh. Cùng với đó là đầu tư đồng bộ cơ sở vật chất, thư viện số, phòng thí nghiệm, không gian sáng tạo và hạ tầng chuyển đổi số phục vụ dạy học, nghiên cứu và quản trị nhà trường.
Đặc biệt, Đề án dành sự quan tâm lớn đến vấn đề công bằng giáo dục thông qua cơ chế học bổng, hỗ trợ học sinh tài năng có hoàn cảnh khó khăn, bảo đảm mọi học sinh có năng lực đều có cơ hội tiếp cận môi trường giáo dục chất lượng cao. Đây được xem là một trong những điểm khác biệt quan trọng của mô hình trường chuyên công lập tiệm cận chuẩn quốc tế mà Hà Nội hướng tới.
Trong khi đó, Trường THPT chuyên Hà Nội - Amsterdam được xác định là mô hình tiên phong của Thủ đô trong đổi mới giáo dục tài năng theo hướng hiện đại, tích hợp mạnh mẽ giáo dục STEM/STEAM, chuyển đổi số và nghiên cứu khoa học.
Đề án xây dựng trường trở thành trường chuyên tiệm cận chuẩn quốc tế được đặt trong bối cảnh giáo dục thế giới đang chuyển mạnh từ truyền thụ kiến thức sang phát triển năng lực toàn diện, chú trọng tư duy phản biện, nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo và khả năng thích ứng trong môi trường số.
Định hướng Trường THPT chuyên Hà Nội - Amsterdam là mô hình tiên phong trong đổi mới giáo dục theo hướng hiện đại, tích hợp mạnh mẽ giáo dục STEM/STEAM
Theo Đề án, Nhà trường sẽ tập trung xây dựng hệ sinh thái giáo dục số đồng bộ, hiện đại; hình thành hệ thống quản trị dữ liệu tập trung phục vụ điều hành, dạy học và kiểm tra đánh giá; tăng cường ứng dụng trí tuệ nhân tạo, học liệu số và các nền tảng học tập thông minh.
Định hướng phát triển của trường cũng gắn chặt với giáo dục STEM/STEAM, mở rộng hoạt động nghiên cứu khoa học, Robotics, đổi mới sáng tạo và hợp tác quốc tế. Nhà trường sẽ từng bước nâng cao năng lực giảng dạy bằng tiếng Anh đối với đội ngũ giáo viên; tăng cường liên kết với các trường đại học, viện nghiên cứu, doanh nghiệp công nghệ trong và ngoài nước; đồng thời hướng tới kiểm định quốc tế theo chuẩn CIS.
Đề án của Trường THPT chuyên Hà Nội - Amsterdam cũng đặt ra yêu cầu giải quyết đồng thời nhiều bài toán lớn như chuyển đổi số đồng bộ; tích hợp hài hòa giữa chương trình chuyên truyền thống với các chuẩn quốc tế; nâng cao năng lực đội ngũ giáo viên; tối ưu hóa cơ sở vật chất hiện đại; đồng thời bảo đảm cân bằng giữa thành tích mũi nhọn với giáo dục toàn diện về nhân cách, trách nhiệm xã hội và kỹ năng thực tiễn cho học sinh.
Điểm chung nổi bật của cả hai Đề án là đều tiếp cận theo hướng phát triển dài hạn, bền vững, kế thừa giá trị truyền thống của các trường chuyên hàng đầu Thủ đô, đồng thời chủ động tiếp thu tinh hoa giáo dục quốc tế. Các Đề án không đặt mục tiêu "quốc tế hóa" theo hình thức, mà hướng tới xây dựng chuẩn đầu ra, môi trường học thuật, năng lực nghiên cứu và hệ thống quản trị đủ khả năng hội nhập thực chất với các nền giáo dục tiên tiến.
Với nền tảng truyền thống, đội ngũ giáo viên chất lượng cao, sự quan tâm đầu tư của Thành phố cùng định hướng phát triển bài bản, việc xây dựng Trường THPT chuyên Hà Nội - Amsterdam và Trường THPT chuyên Chu Văn An trở thành trường chuyên tiệm cận chuẩn quốc tế được kỳ vọng sẽ tạo động lực mới cho đổi mới giáo dục Thủ đô, góp phần đào tạo thế hệ công dân toàn cầu mang bản sắc Việt Nam, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong thời kỳ mới.